Sağlıklı ve İyi Yaşam

Sağlıklı ve iyi bir yaşam sürebilmeniz için doğru spor yapma teknikleri ve yaşam koçumuzun ufkunuzu açacak önerilerine kadar pek çok farklı yazıyı bu sayfadan ulaşabilirsiniz.

Gece Yemek Yemek Zararlı Mıdır? Gece Yemekle İlgili Merak Edilenler

Diyetisyen ve Yaşam Koçu Gizem Şeber’in gece yemek yemek ile merak edilenler hakkındaki yazısı

Gece Yemekle İlgili En Çok Merak Edilen 3 Soru
Gizem Şeber, Diyetisyen ve Yaşam Koçu

1. Gece saatlerinde acıkmaya başlamamızın nedeni nedir?
Gece saatlerinde acıkmanın en temel nedenlerinden biri gündüz saatlerinde düzenli beslenmemektir. Gün içerisinde kan şekerinde oluşan dengesizlikler geceleri de etkiler ve gündüz 4 saatten uzun aç kalmış kişiler ve/veya öğün atlamış kişiler gece atıştırmalarına daha fazla ihtiyaç duyarlar.

Gece saatlerinde acıkmanın bir diğer sebebi de uyku düzeninde yaşanan bozukluktur. Çok geç yatan ve uyku düzensizliği olan kişilerin, düzenli uyuyan kişilere göre günde ortalama 300 kalori fazla almaya eğilimli oldukları bilimsel çalışmalarca saptanmış bir gerçektir.



Hipoglisemi (kan şekerinin hızlı ve erken düşmesi) problemi olan kişiler de gece acıkmaya hatta gece uyanıp yemek yemeye eğilimlidir. Hipoglisemisi olan kişilerin yatmadan 2 saat önce karbonhidrat ve proteinden dengeli, kan şekerini erken düşürmeyen bir ara öğün tüketmeleri gereklidir. Yine Tip-1 (insüline bağımlı) şeker hastalarının yanlış dozlarda insülin yapması veya yetersiz karbonhidrat alması da gece acıkmalarına neden olabilir.

Hormonal değişiklikler de gece acıkmaya neden olabilir. Ghrelin, yeme isteğimizi arttırırken; leptin azaltır. Leptin ve ghrelin arasındaki dengesizlik gece acıkmaya neden olur. Yine stres düzeyinin artmasına bağlı olarak değişen hormon seviyeleri gece saatlerinde daha hızlı acıkmaya yol açar. Kadınların regl dönemlerinde gece saatlerinde daha fazla acıktıkları biliniyor.



Bütün bahsettiklerimiz gece acıkmaya neden olsa da, gece acıkmalarının ve atıştırmalarının en sık görülen sebepleri psikolojiktir. Gece yeme sendromu; en basit şekli ile kişinin gece uykusundan uyanıp veya uyurgezer halde aşırı miktarda besin tüketmesi olarak tanımlanabilir. Hipoglisemi yatkınlığı olanlarda da gözlenebilecek durum olmakla birlikte kökeninde psikolojik durumun ve sorunların yattığı bilinmektedir.

Yapılan bilimsel çalışmalar; üzüntü ve kızgınlığın gece atıştırmalarına en çok yol açan iki durum olduğunu gösteriyor. Yine yalnız olmak ve can sıkıntısı gece atıştırmalarının diğer iki önemli sebebidir.



Kendini sabote etme durumu gece atıştırmalarının en sık gözden kaçırılan psikolojik sebebidir. Kişi sağlıklı olmak, sağlıklı beslenmek ve/veya zayıflamak istiyor gibi gözükse de içten sebeplerle bu durumu reddediyor ve zıddı şeklinde hareket ediyor olabilir. Kişinin tek başına bunu fark etmesi genellikle çok zordur ve kişi gösterdiği direnci kabul etmek istemez. Farkındalık egzersizleri ve psikoterapi böyle bir durumun üstesinden gelmeye yardımcı olacaktır.
2. Geç saatlerde yenen yemekler kilo yapar mı? Neden?
Kilo almak; en temel açıklama ile matematiksel bir işlem gibidir. Gün içerisinde (gece de dahil) yiyeceklerle ve içeceklerle alınan kalori, günlük harcanan kaloriden fazla ise kişi kilo almaya başlar. Sadece bu bilgiden hareket edersek, gece yenen yemeklerin ve atıştırmalıkların da gündüz yenen fazla yiyecekler kadar kilo aldırması gerekir. Ancak sistem genelde bu kadar basit işlemez.

Vücudumuzun biyolojik saati, salgılanan hormonlar, uyku düzeninin hormon salgılanması üzerindeki etkileri, yatmadan evvel sindirim sisteminin durumu gibi faktörler kilo alma ve yağ sentezi durumu üzerinde etkili diğer faktörlerdir.
Ancak bu konuda kabul görmüş net bir bilimsel bilgi yoktur. Bilim adamlarının bir kısmı gündüz ve gece yemek arasında kilo almak açısından bir fark olmayacağını öne sürseler de, yapılan bazı bilimsel çalışmalarda gece geç saatte yemenin gündüz yemeye göre yaklaşık iki kat daha fazla kilo aldırdığı gözlenmiştir. Bu durumun gece salgılanan hormonlarla ilişkili olabileceği düşünülüyor.



Bu konuda hala bilim adamlarının yaptığı açıklamalar çelişkili ve kafa karıştırıcı olsa da; akşam 18.00’den sonra besin tüketenlerin kilo alacağı bilgisi de bir şehir efsanesidir. Yatmadan iki saat önce yemeyi kesmek yeterlidir. Akşam 20.00’ye kadar alınması gereken kalorinin %80’inin tamamlanması kilo yönetiminde başarı sağlar. Ancak kişi vardiyalı çalışıyorsa yani gece çalışmak zorunda ise öğün saatleri bu duruma göre planlanmalıdır.
3. Fizyolojik olarak ne gibi zararlar veriyor?
Akşam yemeğinin 20.00’ye kadar tüketilmesi ve yatmadan 2 saat önce yemeyi kesmek yeterlidir. Bu tür bir beslenme tarzı eğer doğru besinleri de tercih ediyor ise kişiye fizyolojik yönden zarar vermez. Ancak yatmaya çok yakın saatlerde besin tüketmek veya akşam yemeğinin üzerine TV karşısında uyuyakalma gibi durumlar sindirim sistemi sağlığı açısından onaylamadığımız durumlardır. Özellikle yemeğin hemen üzerine uzanmak veya uyumak sindirim güçlüğü, mide yanması ve reflü riskini arttırır.

Amerika Ulusal Uyku Birliği’ne göre; çok aç veya tok yatmak uyku problemlerini arttırmaktadır. Tamamen aç kişi uykuya dalmakta güçlük çekeceği gibi, tok kişinin de uykusuzluk problemi ile karşı karşıya geldiği biliniyor. Özellikle kafeinli içecek ve/veya alkol tüketimi de var ise uykusuzluk problemi derinleşebiliyor. Uyku apnesi (uykuda kısa süreli solunum durması) riskini arttırıyor.



2004’te Amerika Gastroenteroloji Dergisi’nde yayınlanan bilimsel makaleye göre; yiyip yatmak nefes darlığı problemlerine sebep olabiliyor. Özellikle astımı olan kişilerde astım ataklarını tetiklediği belirlenmiş.

İçeriklerimizi herkesten önce okumak için e-posta adresinizi bırakın!

Çalıştığınız firmadaki pozisyonunuz nedir?

İçeriklerimizi herkesten önce
okumak için e-posta adresinizi bırakın!

Çalıştığınız firmadaki pozisyonunuz nedir?